Mijn briljante vriendin ( Italiaans : L'amica geniale ) is een literaire fictieroman uit 2011 van de Italiaanse auteur Elena Ferrante , die onder een pseudoniem schrijft . Het is het eerste deel van een vierdelige serie die gezamenlijk bekend staat als de Napolitaanse romans . Het boek werd oorspronkelijk in het Italiaans uitgegeven door Edizioni e/o ; een Engelse vertaling van Ann Goldstein werd in 2012 uitgegeven door Europa Editions .

De roman begint in 2010 wanneer de vertelster, Elena Greco (Lenù), een telefoontje krijgt van de zoon van een oude vriend. Hij vertelt haar dat zijn moeder is verdwenen en geen spoor heeft achtergelaten in huis. Elena herkent dit gedrag als iets waar haar vriendin Raffaella Cerullo (die ze Lila noemt, en die door iedereen Lina wordt genoemd) het altijd over heeft gehad en gelooft dat haar verdwijning een bewuste keuze was. In de geest van hun liefdevolle maar ambivalente relatie breekt Elena de belofte die ze had gedaan om niet over haar vriendin te schrijven en begint ze alles wat ze zich van Lila herinnert op papier te zetten, te beginnen in het Napels van de jaren vijftig.

Elena en Lila groeien op in een arme buurt vol geweld en conflicten. Heel weinig kinderen krijgen onderwijs na de basisschool. Elena is ijverig en trekt de aandacht van juf Oliviero, een van haar leerkrachten, die haar aanmoedigt om te ontsnappen aan het leven in de verarmde volksklasse. Tot ieders verbazing blijkt de rebelse Lila een wonderkind te zijn dat zichzelf heeft leren lezen en schrijven. Ze haalt al snel de hoogste cijfers van de klas, schijnbaar zonder enige moeite. Elena is zowel gefascineerd als geïntimideerd door Lila, vooral nadat Lila een verhaal schrijft dat volgens Elena getuigt van ware genialiteit. Ze begint zichzelf te pushen om Lila bij te benen. Op een keer, wanneer Lila Elena's pop in de kelderschacht van de plaatselijke woekeraar gooit, doet Elena hetzelfde met Lila's pop, als bewijs dat ze net zo stoutmoedig kan zijn als haar vriendin. Wanneer Lila onverschrokken naar de woekeraar gaat om de poppen terug te vragen, gaat Elena met haar mee, hoewel ze uiteindelijk niet in staat zijn ze terug te krijgen.

De wegen van de twee meisjes scheiden zich wanneer Lila's ouders weigeren haar vervolgopleiding na de basisschool te betalen. Na aandringen van de bezorgde lerares stemt Elena's vader ermee in om Elena's vervolgopleiding te betalen. Lila staat erop ook naar de middelbare school te gaan, wat haar vader zo woedend maakt dat hij haar door een glazen raam op de verdieping boven de binnenplaats gooit, waardoor ze haar arm breekt. Lila moedigt Elena aan om spijbelen en naar zee te gaan, maar bedenkt zich al snel en haast zich naar huis. Elena begrijpt dat dit een dubbelzinnige poging was om Elena's ouders ertoe te bewegen hun financiële steun voor haar opleiding stop te zetten. Elena vergeeft Lila, wetende hoe moeilijk het voor Lila is om achter te blijven terwijl zij vooruitgang boekt. Elena gaat naar de middelbare school en uiteindelijk naar de hogere school.

Terwijl Elena studeert, houdt Lila zich bezig met de schoenwinkel van haar vader. Tot zijn grote ergernis droomt ze ervan nieuwe schoenmodellen te ontwerpen om hen rijk te maken. Ze wordt ook erg mooi en trekt de aandacht van de meeste jongemannen uit de buurt, waaronder Marcello Solara, de jonge zoon van de machtige lokale Camorra-leider. Ondanks de druk van haar familie om met Marcello te trouwen, verzet Lila zich hiertegen omdat ze de Solara's als fundamenteel slecht beschouwt. Om aan Marcello te ontsnappen, accepteert ze het huwelijk met Stefano Carracci, de zoon van de woekeraar en eigenaar van de plaatselijke kruidenier, wanneer hij haar ten huwelijk vraagt. Stefano lijkt Lila's originaliteit te waarderen, want hij koopt een paar schoenen die ze zelf heeft ontworpen en overtuigt zo haar vader ervan dat haar ideeën waardevol zijn. Lila en Stefano trouwen als ze zestien is en geven een groot feest waar ze de hele buurt voor uitnodigen. Het feest vormt het hoogtepunt van de roman. Daar reflecteert Lenù op de manier waarop professor Olivero over de mensen uit de buurt sprak als "plebs":

Op dat moment begreep ik wat het gepeupel was, veel duidelijker dan toen ze het me jaren eerder had gevraagd. Het gepeupel, dat waren wij. Het gepeupel was die strijd om eten en wijn, die ruzie over wie het eerst en het beste bediend moest worden, die vieze vloer waarop de obers heen en weer kletterden, die steeds vulgairdere toasts. Het gepeupel was mijn moeder, die wijn had gedronken en nu tegen de schouder van mijn vader leunde, terwijl hij, serieus, met open mond lachte om de seksuele toespelingen van de metaalhandelaar. Ze lachten allemaal, zelfs Lila, met de uitdrukking van iemand die een rol heeft en die tot in de puntjes zal spelen.

De roman eindigt met de aankomst van Marcello Solara, die tegen Lila's wil in was uitgenodigd en arriveert in de schoenen die zij had gemaakt en die Stefano had gekocht. Dit cruciale moment laat Lila en Lenù zien dat Stefano in werkelijkheid niet anders was dan Marcello.

• Elena Greco (ook bekend als Lenù of Lenuccia), de vertelster en hoofdpersoon van de roman. Ze is het oudste kind van de familie Greco en heeft drie jongere broers en zussen. De roman volgt haar vanaf haar zesde, wanneer ze naar school gaat en Lila ontmoet, tot haar zestiende.
• Raffaella Cerullo (door iedereen Lina genoemd, en door Lenù Lila), Lenù's beste vriendin, wier verdwijning haar ertoe aanzet de roman te schrijven. Lila wordt door de meesten als zeer intelligent beschouwd, maar ze mag na de basisschool geen formeel onderwijs volgen. Ze staat ook bekend als een onhandelbaar, wild kind. De roman eindigt met haar huwelijk, op zestienjarige leeftijd, met Stefano Carracci.
• Stefano Carracci, de zoon van Don Achille en Maria Carraci, broer van Pinuccia en Alfonso. Hij trouwt met Lila aan het einde van de roman, wanneer blijkt dat hij een deal had gesloten met Marcello Solara, de man voor wie ze dacht te vluchten.
• Don Achille, vader van Stefano, Pinuccia en Alfonso. Een smokkelaar die door de hele buurt gevreesd wordt en die de jonge meisjes in verband brengen met een monster. Hij wordt vermoord als ze nog kinderen zijn.
• Pasquale en Carmela Peluso. Vrienden van Lila en Lenù. Pasquale raakt betrokken bij de communistische partij.
• Melina, bij iedereen bekend als de gekke weduwe, kreeg een zenuwinstorting nadat haar geliefde Donato Sarratore haar had verlaten. Moeder van Antonio en Ada.
• Antonio Cappuccio, vriend van Lenù en Lila. Hij had een relatie met Lenù tijdens hun tienerjaren.
• Giovanni "Nino" Sarratore, de zoon van Donato Sarratore, verlaat de buurt als ze klein zijn. Lenù is stiekem verliefd op hem.
• De broers Solara, Marcello en Michele, zonen van de plaatselijke woekeraar, lieten doorschemeren banden te hebben met de Camorra.
• Maestra Oliviero geeft Lila en Lenù les op de basisschool en zet de familie Greco onder druk om Lenù naar de middelbare school en later naar de hogere school te sturen.

Soundtrack