Dances With Wolves is een Amerikaanse epische , revisionistische westernfilm uit 1990 met in de hoofdrol, regie en productie van Kevin Costner, die hiermee zijn regiedebuut maakte. De film is een bewerking van de roman Dances With Wolves uit 1988 van Michael Blake en vertelt het verhaal vanluitenant John J. Dunbar (Costner) van het leger van de Unie , die naar de Amerikaanse grens reist om een ​​militaire post te vinden en daar een groep Lakota ontmoet .

Costner ontwikkelde de film met een aanvankelijk budget van 15 miljoen dollar.  Veel van de dialogen worden in het Lakota gesproken met Engelse ondertitels. De film werd opgenomen van juli tot november 1989 in South Dakota en Wyoming en vertaald door Doris Leader Charge, van de afdeling Lakota Studies aan de Sinte Gleska Universiteit .

De film kreeg lovende recensies van critici en publiek, die Costners regie, de acteerprestaties, het scenario, de muziek, de cinematografie en de productiewaarden prezen. Het was een kassucces met een wereldwijde opbrengst van $424,2 miljoen, waarmee het de vierde meest succesvolle film van 1990 werd en de meest succesvolle film van Orion Pictures . De film werd genomineerd voor 12 prijzen bij de 63e Academy Awards en won er 7, waaronder Beste Film , Beste Regisseur voor Costner, Beste Bewerkte Scenario , Beste Montage , Beste Cinematografie , Beste Originele Muziek en Beste Geluidsmix . De film won ook de Golden Globe Award voor Beste Dramafilm . Het is een van slechts vier westerns die de Oscar voor Beste Film hebben gewonnen, de andere drie zijn Cimarron (1931), Unforgiven (1992) en No Country for Old Men (2007).

Het wordt beschouwd als een belangrijke invloed op de heropleving van het western-genre in Hollywood. In 2007 werd Dances With Wolves door de Library of Congress geselecteerd voor opname in het National Film Registry van de Verenigde Staten vanwege zijn "culturele, historische of esthetische betekenis".

In 1863 raakt eerste luitenant John J. Dunbar, dienend in het leger van de Unie , gewond tijdens een patstelling bij St. David's Field in Tennessee . De chirurg is van plan zijn been te amputeren. Dunbar kiest echter voor de dood in de strijd, steelt een paard en rijdt ongewapend voor de linies van de Confederatie uit, maar overleeft op wonderbaarlijke wijze zijn zelfmoordpoging. De troepen van de Unie maken gebruik van de afleiding om een ​​succesvolle aanval uit te voeren. Dunbar krijgt medische zorg die zijn been redt en krijgt "Cisco", het paard waarop hij zijn zelfmoordpoging deed, samen met de mogelijkheid om een ​​nieuwe standplaats te kiezen. Hij verzoekt om overplaatsing naar de Amerikaanse grens om het paard te zien voordat het verdwijnt.

Dunbar arriveert in Fort Hays , waar de commandant, majoor Fambrough, hem de meest afgelegen buitenpost onder zijn bevel toewijst: Fort Sedgwick . Fambrough, die geestelijk ziek is, pleegt zelfmoord nadat Dunbar is vertrokken. Dunbar reist verder met Timmons, een grofgebekte bevoorradingsdrager met een muilezelwagen, en treft het fort verlaten aan. Hij besluit het fort te herbouwen en noteert zijn bevindingen in zijn dagboek. Timmons wordt gedood door een groep Pawnee tijdens zijn terugreis naar Fort Hays. Door de dood van Timmons en Fambrough weet het leger niets van Dunbars opdracht, waardoor er geen andere soldaten arriveren om de post te versterken.

Dunbar komt zijn Sioux- buren tegen wanneer ze proberen zijn paard te stelen en hem te intimideren. Omdat hij vrede wil sluiten, zoekt hij het Sioux-kamp op.Onderweg ontmoet hij Stands With A Fist, een blanke Sioux-vrouw die als meisje werd geadopteerd door de medicijnman van de stam, Kicking Bird, nadat Pawnee haar familie had vermoord. Ze verminkt zichzelf uit rouw om haar overleden Sioux-echtgenoot. Dunbar neemt haar mee terug naar de Sioux om te herstellen. Hoewel de Sioux aanvankelijk vijandig zijn, bouwt Dunbar geleidelijk een band met hen op, met name met Kicking Bird, de Sioux-strijder Wind In His Hair en de jongeman Smiles A Lot. Stands With A Fist fungeert als tolk en spreekt Lakota en Engels.

Dunbar krijgt respect en waardering voor de Sioux. Hij wordt in hun groep opgenomen nadat hij hen vertelt over een migrerende kudde buffels en deelneemt aan de jacht. Hij raakt ook bevriend met een wolf die hij "Twee Sokken" noemt vanwege zijn witte voorpoten. Nadat hij Dunbar en Twee Sokken elkaar ziet achtervolgen, krijgt hij een naam die zich laat vertalen als Dansen met Wolven. Dunbar leert de Lakota-taal en hij en Stands With A Fist worden hecht. Hij geeft de Sioux vuurwapens om hen te helpen zich te verdedigen tegen de aanval van de Pawnee. Uiteindelijk krijgt hij de goedkeuring van Kicking Bird om met Stands With A Fist te trouwen.

Vanwege de dreiging van oprukkende blanke kolonisten besluit opperhoofd Ten Bears zijn groep naar hun winterkamp te verplaatsen. Dunbar besluit hen te vergezellen, maar probeert eerst zijn dagboek terug te halen uit Fort Sedgwick, omdat dit het Amerikaanse leger zou helpen de groep op hun nieuwe locatie te lokaliseren. Bij aankomst treft hij het fort echter opnieuw bezet door het leger aan. Vanwege zijn Sioux-kleding openen de soldaten het vuur, waarbij Cisco wordt gedood en Dunbar wordt gevangengenomen. Hij kan zijn verhaal niet bewijzen, omdat een van de soldaten zijn dagboek had gestolen. Omdat hij weigert het leger te helpen bij de jacht op de Sioux, wordt hij beschuldigd van desertie en beginnen de soldaten hem als gevangene terug naar het oosten te vervoeren. Two Socks probeert Dunbar te volgen, maar wordt door de soldaten doodgeschoten.

Dunbars Sioux-vrienden sporen het konvooi op en vallen het aan, waarbij ze de soldaten doden en Dunbar bevrijden. Ze ontmoeten de anderen in het winterkamp. Dunbar vertrekt met Stands With A Fist omdat zijn aanwezigheid de groep in gevaar zou brengen. Bij hun vertrek wisselen Dunbar en Kicking Bird afscheidscadeaus uit. Smiles A Lot geeft het dagboek terug dat hij tijdens Dunbars redding had teruggevonden, en Wind In His Hair verklaart Dunbar zijn eeuwige vriendschap.

Amerikaanse troepen doorzoeken de bergen, maar kunnen Dunbar of de Sioux niet vinden. In de epiloog van de film staat dat de laatste vrije Sioux zich 13 jaar later zouden overgeven in Fort Robinson , Nebraska .

• Kevin Costner als luitenant John J. Dunbar/Dances With Wolves (Lakota: Šuŋgmánitu Tȟáŋka Ób Wačhí)
• Mary McDonnell als Stands With A Fist (Napépȟeča Nážiŋ Wiŋ)/Christine Gunther
  • Annie Costner (de echte dochter van Costner) speelt de jonge Christine Gunther.
• Graham Greene als Kicking Bird (Ziŋtká Nagwáka)
• Rodney A. Grant als Wind in zijn Haar (Pȟehíŋ Otȟáte)
• Floyd Westerman als Chief Ten Bears (Matȟó Wikčémna)
• Tantoo Kardinaal als zwarte sjaal (Šiná Sápa Wiŋ)
• Jimmy Herman als Steenkalf (Íŋyaŋ Ptehíŋčala)
• Nathan Lee jaagt op zijn paard terwijl hij veel lacht (Iȟá S'a)
• Michael Spears als Otter (Ptáŋ)
• Jason R. Lone Hill als Worm (Waglúla)
• Charles Rocket als luitenant Elgin
• Robert Pastorelli als Timmons
• Tony Pierce als Spivey
• Larry Joshua als Bauer
• Kirk Baltz als Edwards
• Tom Everett als Sergeant Pepper
• Maury Chaykin als majoor Fambrough
• Wes Studi als stoerste Pawnee
• Wayne Grace als de majoor
• Michael Horton als kapitein Cargill (uitgebreide versie)
• Doris Leader Charge als Pretty Shield, de vrouw van Chief Ten Bears (ook vermeld als Lakota-vertaler en dialoogcoach)
• Donald Hotton als Generaal Tide
• Frank P. Costanza als Tucker
• Otakuye Conroy als de dochter van Kicking Bird
• Jim Wilson als dokter (niet vermeld op de aftiteling)

           Charles Rocket                            Floyd 'Red Crow' Westerman                  Graham Greene                                   Kevin Costner

            Mary McDonnell                              Robert Pastorelli                                     Rodney A. Grant                              Tantoo Kardinaal